20–21. TablBase / TablExt — jadval ma'lumotlarini qayta ishlash
Barcha masalalarda jadval (yozuvlar to'plami — massiv yoki fayl ko'rinishida) bilan ishlash nazarda tutiladi. Har bir yozuv bir necha maydondan (ustundan) iborat. Jadval N ta yozuvdan iborat bo'lib, klaviaturadan yoki matnli fayldan kiritiladi: har bir qatorda bitta yozuv, maydonlar bo'shliq bilan ajratilgan.
TablBase — asosiy jadval masalalari
Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.
Talaba
| Ism | Guruh | Baho |
|---|---|---|
| Ali | G1 | 85 |
| Vali | G2 | 55 |
| Sevara | G1 | 92 |
| Bobur | G2 | 70 |
| Dilnoza | G3 | 58 |
| Aziz | G1 | 78 |
TalabaFan (11-masala)
| Ism | Guruh | Fan | Baho |
|---|---|---|---|
| Ali | G1 | Matematika | 85 |
| Vali | G2 | Matematika | 90 |
| Sevara | G1 | Fizika | 92 |
| Bobur | G2 | Matematika | 70 |
Mahsulot
| Nomi | Narxi | Soni |
|---|---|---|
| Non | 4000 | 50 |
| Sut | 9000 | 20 |
| Go'sht | 90000 | 5 |
| Yog' | 25000 | 0 |
| Un | 7000 | 30 |
Xodim
| Ism | Bo'lim | Maosh |
|---|---|---|
| Anvar | IT | 12000000 |
| Bekzod | IT | 9000000 |
| Dilorom | Buxgalteriya | 7000000 |
| Elena | Buxgalteriya | 8000000 |
| Farhod | HR | 6000000 |
Kitob
| Muallif | Nomi | Yil | Sahifalar |
|---|---|---|---|
| Navoiy | Xamsa | 1485 | 600 |
| Qodiriy | O'tkan kunlar | 1925 | 400 |
| Qodiriy | Mehrobdan chayon | 1929 | 300 |
| Oybek | Qutlug' qon | 1940 | 350 |
Reys
| Raqam | Qayerdan | Qayerga | Jo'nash vaqti | Narx |
|---|---|---|---|---|
| 101 | Toshkent | Samarqand | 08:00 | 150000 |
| 102 | Toshkent | Samarqand | 06:30 | 120000 |
| 103 | Toshkent | Buxoro | 07:15 | 200000 |
| 104 | Samarqand | Toshkent | 09:00 | 140000 |
Ob-havo
| Sana | Shahar | Harorat |
|---|---|---|
| 2024-07-01 | Toshkent | 35 |
| 2024-07-01 | Buxoro | 40 |
| 2024-07-02 | Toshkent | 33 |
| 2024-07-02 | Buxoro | 38 |
Abonent
| Ism | Telefon | Tarif | Balans |
|---|---|---|---|
| Ali | 901112233 | Start | 15000 |
| Vali | 902223344 | Pro | -5000 |
| Sevara | 903334455 | Start | -2000 |
| Bobur | 904445566 | Pro | 30000 |
1. "Talaba" jadvali (Ism, Guruh, Baho) berilgan, N ta yozuv. Berilgan guruhdagi talabalar ro'yxatini chiqaring.
Misol: G1 → Ali, Sevara, Aziz
2. "Talaba" jadvali berilgan. Har bir guruh bo'yicha o'rtacha bahoni toping.
Misol: G1 — 85, G2 — 62.5, G3 — 58
3. "Mahsulot" jadvali (Nomi, Narxi, Soni) berilgan. Umumiy qiymati eng katta bo'lgan mahsulotni toping.
Misol: Go'sht (90000 · 5 = 450000)
4. "Xodim" jadvali (Ism, Bo'lim, Maosh) berilgan. Har bir bo'lim bo'yicha jami maoshni toping.
Misol: IT — 21000000, Buxgalteriya — 15000000, HR — 6000000
5. "Talaba" jadvali berilgan. Bahosi 60 dan past bo'lgan talabalar ro'yxatini (ism va guruh bilan) chiqaring.
Misol: Vali G2, Dilnoza G3
6. "Mahsulot" jadvali berilgan. Narxi bo'yicha o'suvchi tartibda saralab chiqaring.
Misol: Non 4000, Un 7000, Sut 9000, Yog' 25000, Go'sht 90000
7. "Xodim" jadvali berilgan. Eng yuqori va eng past maoshli xodimlarni toping.
Misol: eng yuqori — Anvar (12000000), eng past — Farhod (6000000)
8. "Talaba" jadvali berilgan. Guruhlar sonini (takrorlanmaydigan guruh nomlari sonini) aniqlang.
Misol: 3
9. "Mahsulot" jadvali berilgan. Soni 0 ga teng (tugagan) mahsulotlar ro'yxatini chiqaring.
Misol: Yog'
10. "Xodim" jadvali berilgan. Maoshi o'rtacha maoshdan yuqori bo'lgan xodimlar sonini toping.
Misol: o'rtacha maosh 8400000 → 2 (Anvar, Bekzod)
11. "Talaba" jadvali (Ism, Guruh, Fan, Baho) va fan nomi berilgan. Berilgan fandan eng yuqori baho olgan talabani toping.
Misol: Matematika → Vali (90)
12. "Mahsulot" jadvali berilgan. Umumiy inventar qiymatini (narx × son yig'indisi) hisoblang.
Misol: 1040000
13. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'lim nomi bo'yicha xodimlar sonini (har bo'limda nechta xodim) chiqaring.
Misol: IT — 2, Buxgalteriya — 2, HR — 1
14. "Talaba" jadvali berilgan. Guruh bo'yicha eng yuqori bahoga ega talabani (har guruh uchun alohida) toping.
Misol: G1 — Sevara (92), G2 — Bobur (70), G3 — Dilnoza (58)
15. "Mahsulot" jadvali berilgan. Narxi berilgan diapazon [min, max] ichida bo'lgan mahsulotlarni chiqaring.
Misol: [5000, 30000] → Un, Sut, Yog'
16. "Kitob" jadvali (Muallif, Nomi, Yil, Sahifalar) berilgan. Sahifalari eng ko'p bo'lgan kitobni toping.
Misol: Xamsa (600 sahifa)
17. "Kitob" jadvali berilgan. Har bir muallifning kitoblari sonini chiqaring.
Misol: Navoiy — 1, Qodiriy — 2, Oybek — 1
18. "Kitob" jadvali va yillar oralig'i [Y1, Y2] berilgan. Shu oraliqda chop etilgan kitoblarni yil bo'yicha o'sish tartibida chiqaring.
Misol: [1900, 1930] → O'tkan kunlar (1925), Mehrobdan chayon (1929)
19. "Reys" jadvali (Raqam, Qayerdan, Qayerga, Jo'nash vaqti, Narx) hamda ikki shahar nomi berilgan. Shu yo'nalishdagi eng arzon reysni toping.
Misol: Toshkent → Samarqand → reys 102 (120000)
20. "Reys" jadvali va shahar nomi berilgan. Shu shahardan jo'naydigan reyslarni jo'nash vaqti bo'yicha tartiblab chiqaring.
Misol: Toshkent → 102 (06:30), 103 (07:15), 101 (08:00)
21. "Ob-havo" jadvali (Sana, Shahar, Harorat) berilgan. Har bir shaharning o'rtacha haroratini toping.
Misol: Toshkent — 34, Buxoro — 39
22. "Ob-havo" jadvali berilgan. Eng yuqori harorat qayd etilgan sana va shaharni toping.
Misol: 2024-07-01, Buxoro (40)
23. "Talaba" jadvali va C harfi berilgan. Ismi C harfi bilan boshlanuvchi talabalarni chiqaring.
Misol: S → Sevara
24. "Talaba" jadvali berilgan. Talabalarni ismi bo'yicha alifbo tartibida saralab chiqaring.
Misol: Ali, Aziz, Bobur, Dilnoza, Sevara, Vali
25. "Xodim" jadvali va K soni berilgan. Maoshi eng yuqori bo'lgan K ta xodimni maosh kamayishi tartibida chiqaring.
Misol: K = 2 → Anvar 12000000, Bekzod 9000000
26. "Mahsulot" jadvali va so'z berilgan. Nomida shu so'z qatnashgan mahsulotlarni chiqaring (katta-kichik harflar farqlanmaydi).
Misol: sut → Sut
27. "Xodim" jadvali berilgan. Bir xil ismli xodimlar bor-yo'qligini aniqlang va takrorlanuvchi ismlarni chiqaring.
Misol: ismlar Ali, Vali, Ali bo'lsa → takrorlanuvchi ism: Ali; yuqoridagi jadvalda takroriy ism yo'q
28. "Abonent" jadvali (Ism, Telefon, Tarif, Balans) berilgan. Balansi manfiy bo'lgan abonentlar sonini va ularning jami qarzini toping.
Misol: 2 ta abonent (Vali, Sevara), jami qarz 7000
29. "Abonent" jadvali berilgan. Har bir tarif bo'yicha abonentlar sonini chiqaring.
Misol: Start — 2, Pro — 2
30. "Talaba" jadvali berilgan. Jadvalni avval guruh, so'ng ism bo'yicha saralang (ikki kalitli saralash).
Misol: G1: Ali, Aziz, Sevara; G2: Bobur, Vali; G3: Dilnoza
TablExt — kengaytirilgan jadval masalalari
Misollar quyidagi qo'shimcha jadvallar asosida berilgan.
Buyurtma
| Mijoz | Mahsulot | Miqdor | Narx | Sana |
|---|---|---|---|---|
| Ali | Non | 10 | 4000 | 2024-01-05 |
| Ali | Sut | 5 | 9000 | 2024-02-10 |
| Vali | Non | 20 | 4000 | 2024-01-20 |
| Sevara | Go'sht | 2 | 90000 | 2024-02-15 |
| Bobur | Sut | 10 | 9000 | 2024-02-20 |
Talaba (33-masala)
| ID | Ism |
|---|---|
| 1 | Ali |
| 2 | Vali |
Baholar
| TalabaID | Fan | Baho |
|---|---|---|
| 1 | Mat | 5 |
| 1 | Fiz | 4 |
| 2 | Mat | 3 |
| 2 | Fiz | 4 |
| 2 | Kim | 5 |
Xodim (Ism, Bo'lim, Maosh, Ish staji — 34-masala)
| Ism | Bo'lim | Maosh | Staj |
|---|---|---|---|
| Anvar | IT | 12000000 | 7 |
| Bekzod | IT | 9000000 | 3 |
| Dilorom | Buxgalteriya | 7000000 | 10 |
| Elena | Buxgalteriya | 8000000 | 2 |
| Farhod | HR | 6000000 | 6 |
Mahsulot (Nomi, Kategoriya, Narx, Soni — 41-masala)
| Nomi | Kategoriya | Narx | Soni |
|---|---|---|---|
| Non | Oziq | 4000 | 50 |
| Sut | Oziq | 9000 | 20 |
| Kitob | Boshqa | 50000 | 8 |
| Daftar | Boshqa | 6000 | 3 |
31. "Buyurtma" jadvali (Mijoz, Mahsulot, Miqdor, Narx, Sana) berilgan. Har bir mijoz bo'yicha umumiy xarid summasini toping.
Misol: Ali — 85000, Vali — 80000, Sevara — 180000, Bobur — 90000
32. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng ko'p sotilgan (jami miqdor bo'yicha) mahsulotni toping.
Misol: Non (jami 30)
33. "Talaba" va "Baholar" ikkita bog'liq jadval berilgan (Talaba ID orqali). Har bir talabaning barcha fanlar bo'yicha o'rtacha bahosini toping.
Misol: Ali — 4.5, Vali — 4
34. "Xodim" jadvali berilgan (Ism, Bo'lim, Maosh, Ish staji). Ish staji 5 yildan ortiq bo'lgan xodimlarning o'rtacha maoshini toping.
Misol: staji 5 yildan ortiq: Anvar, Dilorom, Farhod → 8333333.33
35. "Buyurtma" jadvali berilgan. Buyurtmalarni sanasi bo'yicha oylarga guruhlab, har oydagi umumiy savdo summasini toping.
Misol: 2024-01 — 120000, 2024-02 — 315000
36. "Mahsulot" va "Buyurtma" jadvallari berilgan. Hech qachon buyurtma qilinmagan mahsulotlarni toping.
Misol: Mahsulot jadvali (Non, Sut, Go'sht, Yog', Un) va buyurtmalar bo'yicha → Yog', Un
37. "Talaba" jadvali berilgan (Ism, Guruh, 5 ta fan bahosi). Har bir talaba uchun eng yuqori va eng past baholi fanni toping.
Misol: Ali: Matematika 90, Fizika 70, Kimyo 85, Tarix 60, Ona tili 95 → eng yuqori Ona tili (95), eng past Tarix (60)
38. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'limlar bo'yicha eng yuqori maoshli xodimni (har bo'lim uchun) toping.
Misol: IT — Anvar, Buxgalteriya — Elena, HR — Farhod
39. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng ko'p xarid qilgan (summasi bo'yicha) 3 ta mijozni toping.
Misol: Sevara (180000), Bobur (90000), Ali (85000)
40. "Talaba" jadvali berilgan. Guruhlarni o'rtacha baho bo'yicha reytinglab (saralab) chiqaring.
Misol: G1 (85), G2 (62.5), G3 (58)
41. "Mahsulot" jadvali berilgan (Nomi, Kategoriya, Narx, Soni). Har bir kategoriya bo'yicha eng qimmat mahsulotni toping.
Misol: Oziq — Sut (9000), Boshqa — Kitob (50000)
42. "Xodim" jadvali berilgan. Maosh oralig'lari bo'yicha (masalan har 1 mln so'mlik oraliq) xodimlar sonini guruhlab chiqaring (gistogramma).
Misol: 5 mln oraliq: 5–10 mln — 4 xodim, 10–15 mln — 1 xodim
43. "Buyurtma" jadvali berilgan. Har bir mahsulot uchun undan buyurtma qilgan noyob mijozlar sonini toping.
Misol: Non — 2, Sut — 2, Go'sht — 1
44. "Talaba" jadvali berilgan. Ikki guruhning o'rtacha bahosini solishtirib, qaysi guruh yaxshiroq natija ko'rsatganini aniqlang.
Misol: G1 (85) va G2 (62.5) → G1 yaxshiroq
45. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'lim va lavozim bo'yicha (ikki mezon) guruhlab, har birining o'rtacha maoshini toping.
Misol: Anvar IT Dasturchi 12000000, Bekzod IT Dasturchi 9000000, Dilorom Buxgalteriya Hisobchi 7000000 → IT / Dasturchi — 10500000, Buxgalteriya / Hisobchi — 7000000
46. "Mahsulot" jadvali berilgan. Zaxira miqdori kam (berilgan chegaradan past) bo'lgan mahsulotlarni ogohlantirish ro'yxati sifatida chiqaring.
Misol: chegara 10 → Yog' (0), Go'sht (5)
47. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng katta yakka buyurtma summasini (bitta yozuvdagi miqdor×narx) toping.
Misol: 180000 (Sevara, Go'sht, 2 · 90000)
48. "Talaba" jadvali berilgan. Har bir talabaning barcha fanlar bahosi asosida "a'lochi" (barcha baholar ≥ 90) mavqeini aniqlang.
Misol: Vali: 95 92 98 → a'lochi; Ali: 90 70 85 60 95 → a'lochi emas
49. "Xodim" jadvali berilgan. Umumiy ish haqi fondi va uning bo'limlar bo'yicha foiz taqsimotini hisoblang.
Misol: jami 42000000: IT — 50%, Buxgalteriya — 35.71%, HR — 14.29%
50. "Mahsulot" va "Buyurtma" jadvallari berilgan. Har bir mahsulot uchun "aylanma tezligi" (sotilgan miqdor / mavjud zaxira) ni hisoblang va eng tez sotiladigan mahsulotni toping.
Misol: zaxira Non 50, Sut 20, Go'sht 5: Non — 0.6, Sut — 0.75, Go'sht — 0.4 → eng tez sotiladigan Sut
Kutubxona
Jadvallar: "Kitob" (ID, Nomi, Muallif, Yil), "Kitobxon" (ID, Ism), "Berish" (KitobID, KitobxonID, Olingan sana, Qaytarilgan sana; qaytarilmagan bo'lsa «—»).
Misollarda joriy sana 2024-06-01, jarima X = 1000 so'm.
Kitob
| ID | Nomi | Muallif | Yil |
|---|---|---|---|
| 1 | Xamsa | Navoiy | 1485 |
| 2 | O'tkan kunlar | Qodiriy | 1925 |
| 3 | Mehrobdan chayon | Qodiriy | 1929 |
| 4 | Qutlug' qon | Oybek | 1940 |
Kitobxon
| ID | Ism |
|---|---|
| 1 | Ali |
| 2 | Vali |
Berish
| KitobID | KitobxonID | Olingan sana | Qaytarilgan sana |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2024-05-01 | 2024-05-10 |
| 2 | 1 | 2024-04-01 | 2024-04-10 |
| 2 | 1 | 2024-05-12 | — |
| 2 | 2 | 2024-05-02 | 2024-05-20 |
| 3 | 2 | 2024-05-21 | — |
51. Hozirda kitobxonlar qo'lida bo'lgan (qaytarilmagan) kitoblarni va ularni olgan kitobxonlarni chiqaring.
Misol: O'tkan kunlar — Ali; Mehrobdan chayon — Vali
52. Joriy sana berilgan. Qaytarish muddati (14 kun) o'tgan kitoblarni va har biri necha kun kechikkanini chiqaring.
Misol: O'tkan kunlar (Ali) — 6 kun kechikkan (muddat 2024-05-26 gacha)
53. Eng ko'p marta berilgan kitobni toping.
Misol: O'tkan kunlar (3 marta)
54. Eng ko'p kitob olgan kitobxonni toping.
Misol: Ali (3 ta kitob)
55. Hech qachon berilmagan kitoblarni chiqaring.
Misol: Qutlug' qon
56. Har bir kitobxon uchun u o'qigan turli mualliflar sonini toping.
Misol: Ali — 2 (Navoiy, Qodiriy), Vali — 1 (Qodiriy)
57. Oylar bo'yicha berilgan kitoblar sonini chiqaring.
Misol: 2024-04 — 1, 2024-05 — 4
58. Kechikishning har bir kuni uchun X so'm jarima belgilangan. Har bir kitobxonning jami jarimasini hisoblang (qaytarilgan kitoblar bo'yicha).
Misol: Ali — 0, Vali — 4000 (2024-05-02 → 2024-05-20, 4 kun kechikkan)
59. Har bir muallif uchun uning kitoblari o'rtacha necha marta berilganini toping.
Misol: Navoiy — 1, Qodiriy — 2, Oybek — 0
60. Bitta kitobni bir necha marta olgan kitobxonlarni va o'sha kitoblarni chiqaring.
Misol: Ali — O'tkan kunlar (2 marta)
Maktab
Jadvallar: "O'quvchi" (ID, Ism, Sinf), "Fan" (ID, Nomi), "Baho" (O'quvchiID, FanID, Sana, Baho).
Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.
O'quvchi
| ID | Ism | Sinf |
|---|---|---|
| 1 | Ali | 7A |
| 2 | Vali | 7A |
| 3 | Sevara | 7B |
Fan
| ID | Nomi |
|---|---|
| 1 | Matematika |
| 2 | Fizika |
Baho
| O'quvchiID | FanID | Sana | Baho |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2024-01-10 | 5 |
| 1 | 1 | 2024-01-20 | 4 |
| 1 | 2 | 2024-01-15 | 3 |
| 2 | 1 | 2024-01-11 | 2 |
| 2 | 2 | 2024-01-16 | 4 |
| 3 | 1 | 2024-01-12 | 5 |
| 3 | 2 | 2024-01-17 | 5 |
61. Har bir sinf bo'yicha har bir fandan o'rtacha bahoni jadval ko'rinishida chiqaring.
Misol: 7A — Matematika 3.67, Fizika 3.5; 7B — Matematika 5, Fizika 5
62. Har bir fandan o'rtacha bahosi eng yuqori bo'lgan o'quvchini toping.
Misol: Matematika — Sevara (5), Fizika — Sevara (5)
63. Har bir o'quvchining har bir fandan choraklik bahosini (o'rtacha bahoni butun songa yaxlitlab) chiqaring.
Misol: Ali: Matematika 5 (4.5 yaxlitlanadi), Fizika 3; Vali: 2, 4; Sevara: 5, 5
64. Kamida bitta «2» bahosi bor o'quvchilarni va shu baho olingan fanlarni chiqaring.
Misol: Vali — Matematika
65. Eng ko'p baho olgan (eng faol) o'quvchini toping.
Misol: Ali (3 ta baho)
66. Sinflarni o'rtacha baho bo'yicha reyting tartibida chiqaring.
Misol: 7B (5), 7A (3.6)
67. Biror fandan oxirgi uchta bahosi ketma-ket pasayib borgan o'quvchilarni toping.
Misol: jadvalda bunday o'quvchi yo'q; agar Ali ning matematikadan oxirgi bahosi 5 4 3 bo'lsa, u ro'yxatga kiradi
68. Har bir o'quvchi uchun o'rtacha bahosi eng yuqori va eng past bo'lgan fanni toping.
Misol: Ali: yuqori Matematika (4.5), past Fizika (3); Vali: yuqori Fizika (4), past Matematika (2); Sevara: ikkalasi 5
69. Sanalar oralig'i berilgan. Shu davrda qo'yilgan baholar statistikasini chiqaring: har bir baho (2–5) necha marta qo'yilgan.
Misol: 2024-01-10 — 2024-01-20 → 5: 3 marta, 4: 2 marta, 3: 1 marta, 2: 1 marta
70. Berilgan o'quvchi uchun barcha fanlar bo'yicha baholar va o'rtacha ballni o'z ichiga olgan hisobot kartasini matnli faylga yozing.
Misol: Ali → Matematika: 5, 4 (o'rtacha 4.5), Fizika: 3 (o'rtacha 3), umumiy o'rtacha ball 4
Savdo
Jadvallar: "Mijoz" (ID, Ism, Shahar), "Mahsulot" (ID, Nomi, Kategoriya, Narx), "Buyurtma" (ID, MijozID, Sana), "BuyurtmaQatori" (BuyurtmaID, MahsulotID, Miqdor).
Misollarda joriy sana 2024-06-15.
Mijoz
| ID | Ism | Shahar |
|---|---|---|
| 1 | Ali | Toshkent |
| 2 | Vali | Samarqand |
| 3 | Sevara | Toshkent |
Mahsulot
| ID | Nomi | Kategoriya | Narx |
|---|---|---|---|
| 1 | Non | Oziq | 4000 |
| 2 | Sut | Oziq | 9000 |
| 3 | Kitob | Boshqa | 50000 |
Buyurtma
| ID | MijozID | Sana |
|---|---|---|
| 1 | 1 | 2024-05-01 |
| 2 | 2 | 2024-05-10 |
| 3 | 1 | 2024-05-20 |
| 4 | 3 | 2024-06-02 |
BuyurtmaQatori
| BuyurtmaID | MahsulotID | Miqdor |
|---|---|---|
| 1 | 1 | 10 |
| 1 | 2 | 5 |
| 2 | 3 | 2 |
| 3 | 2 | 12 |
| 3 | 1 | 5 |
| 4 | 3 | 25 |
| 4 | 1 | 5 |
71. Har bir buyurtmaning umumiy summasini hisoblang.
Misol: 1 — 85000, 2 — 100000, 3 — 128000, 4 — 1270000
72. Har bir shahar bo'yicha jami savdo hajmini toping.
Misol: Toshkent — 1483000, Samarqand — 100000
73. Har bir kategoriyaning umumiy savdodagi ulushini foizlarda chiqaring.
Misol: jami 1583000: Oziq — 14.72%, Boshqa — 85.28%
74. Har bir mijozning birinchi va oxirgi buyurtma sanasini chiqaring.
Misol: Ali: 2024-05-01 va 2024-05-20; Vali: 2024-05-10 va 2024-05-10; Sevara: 2024-06-02 va 2024-06-02
75. Joriy sana berilgan. Oxirgi 30 kun ichida buyurtma bermagan mijozlarni chiqaring.
Misol: oxirgi 30 kun 2024-05-16 dan: Vali (oxirgi buyurtma 2024-05-10)
76. O'rtacha buyurtma summasini (o'rtacha chekni) toping.
Misol: 395750
77. Bitta buyurtmada eng ko'p marta birga xarid qilingan ikki mahsulot juftligini toping.
Misol: Non va Sut — 2 marta (1- va 3-buyurtmalar)
78. Har bir oy bo'yicha eng ko'p sotilgan (miqdor bo'yicha) mahsulotni toping.
Misol: 2024-05 — Sut (17), 2024-06 — Kitob (25)
79. Mijozlarni jami xaridi bo'yicha kamayish tartibida saralab, umumiy savdoning 80 foizini ta'minlovchi mijozlar guruhini aniqlang.
Misol: Sevara (1270000, ya'ni jami 1583000 ning 80.2%)
80. Kamida ikki marta buyurtma bergan (qaytib kelgan) mijozlarning barcha mijozlar orasidagi ulushini toping.
Misol: Ali (2 marta) → 1 / 3 = 33.33%
81. Oylik savdo hajmining oldingi oyga nisbatan o'zgarishini foizlarda chiqaring.
Misol: 2024-05 — 313000, 2024-06 — 1270000 → +305.75%
82. Summasi 1 000 000 so'mdan katta buyurtmalarga 5% chegirma beriladi. Jami chegirma summasini va chegirmadan keyingi umumiy tushumni toping.
Misol: 1270000 dan katta buyurtma: 4-buyurtma → chegirma 63500, umumiy tushum 1519500
Kadrlar
Jadvallar: "Xodim" (ID, Ism, Bo'limID, Lavozim, Maosh, Ishga kirgan sana, RahbarID), "Bo'lim" (ID, Nomi).
Misollarda joriy sana 2024-06-01, mukofot X = 1000000 so'm.
Bo'lim
| ID | Nomi |
|---|---|
| 1 | IT |
| 2 | Buxgalteriya |
| 3 | HR |
Xodim
| ID | Ism | Bo'limID | Lavozim | Maosh | Ishga kirgan sana | RahbarID |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Anvar | 1 | Boshliq | 15000000 | 2015-03-01 | — |
| 2 | Bekzod | 1 | Dasturchi | 9000000 | 2020-06-15 | 1 |
| 3 | Dilorom | 2 | Hisobchi | 7000000 | 2018-01-10 | 1 |
| 4 | Elena | 2 | Hisobchi | 8000000 | 2022-09-01 | 3 |
| 5 | Farhod | 1 | Dasturchi | 16000000 | 2023-02-01 | 1 |
83. Har bir bo'lim uchun uning nomi, xodimlar soni va o'rtacha maoshini chiqaring.
Misol: IT — 3 xodim, 13333333.33; Buxgalteriya — 2 xodim, 7500000; HR — 0 xodim
84. O'z rahbaridan ko'proq maosh oladigan xodimlarni toping.
Misol: Farhod (16000000 > rahbari Anvar — 15000000)
85. Har bir rahbarga bevosita bo'ysunuvchi xodimlar sonini chiqaring.
Misol: Anvar — 3, Dilorom — 1
86. Joriy sana berilgan. Xodimlarni ish staji (to'liq yillar) bo'yicha guruhlab, har bir guruhdagi xodimlar sonini chiqaring.
Misol: 1 yil — 2 (Elena, Farhod), 3 yil — 1 (Bekzod), 6 yil — 1 (Dilorom), 9 yil — 1 (Anvar)
87. Har bir bo'limda eng uzoq ishlayotgan xodimni toping.
Misol: IT — Anvar (2015-03-01), Buxgalteriya — Dilorom (2018-01-10)
88. Maoshi o'z bo'limidagi o'rtacha maoshdan past bo'lgan xodimlarni chiqaring.
Misol: IT o'rtachasi 13333333.33 → Bekzod; Buxgalteriya o'rtachasi 7500000 → Dilorom
89. Eng yuqori va eng past maosh orasidagi farq eng katta bo'lgan bo'limni toping.
Misol: IT (16000000 − 9000000 = 7000000)
90. Har bir lavozim bo'yicha eng kichik va eng katta maoshni chiqaring.
Misol: Boshliq — 15000000 / 15000000, Dasturchi — 9000000 / 16000000, Hisobchi — 7000000 / 8000000
91. Bayram mukofoti har bir to'liq ish yili uchun X so'm miqdorida beriladi. Har bir xodimning mukofotini va mukofot fondining jami summasini hisoblang.
Misol: Anvar — 9000000, Bekzod — 3000000, Dilorom — 6000000, Elena — 1000000, Farhod — 1000000; jami 20000000
92. Birorta ham xodimi bo'lmagan bo'limlarni chiqaring.
Misol: HR
Transport
Jadvallar: "Reys" (Raqam, Qayerdan, Qayerga, Jo'nash, Kelish, Narx, Sig'im), "Bilet" (ReysRaqami, Yo'lovchi, O'rin). Vaqtlar bir sutka ichida «SS:MM» ko'rinishida beriladi.
Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.
Reys
| Raqam | Qayerdan | Qayerga | Jo'nash | Kelish | Narx | Sig'im |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 101 | Toshkent | Samarqand | 08:00 | 10:30 | 150000 | 4 |
| 102 | Samarqand | Buxoro | 12:00 | 14:00 | 100000 | 3 |
| 103 | Toshkent | Buxoro | 09:00 | 14:30 | 200000 | 2 |
Bilet
| ReysRaqami | Yo'lovchi | O'rin |
|---|---|---|
| 101 | Ali | 1 |
| 101 | Vali | 2 |
| 101 | Sevara | 2 |
| 102 | Ali | 1 |
| 103 | Vali | 1 |
93. Har bir reysning bandlik darajasini (sotilgan biletlar sonining sig'imga nisbati, foizda) chiqaring.
Misol: 101 — 75%, 102 — 33.33%, 103 — 50%
94. Bitta reysda bir o'ringa ikki marta sotilgan (xato) biletlarni toping.
Misol: reys 101, o'rin 2: Vali va Sevara
95. A va B shaharlar berilgan. A dan B ga bitta o'tkazma bilan borish mumkin bo'lgan reys juftliklarini toping (o'tkazmada kutish kamida 1 soat).
Misol: Toshkent → Buxoro: 101 (kelish 10:30) + 102 (jo'nash 12:00), kutish 1.5 soat
96. Har bir yo'lovchining biletlarga sarflagan jami summasini chiqaring.
Misol: Ali — 250000, Vali — 350000, Sevara — 150000
97. Eng ko'p bilet sotilgan yo'nalishni (Qayerdan → Qayerga) toping.
Misol: Toshkent → Samarqand (3 ta bilet)
98. Har bir reysning davomiyligini daqiqalarda hisoblang va eng uzun reysni toping.
Misol: 101 — 150, 102 — 120, 103 — 330 daqiqa → eng uzun 103
99. Har bir shahar uchun undan jo'naydigan va unga keladigan reyslar sonini chiqaring.
Misol: Toshkent: jo'naydi 2, keladi 0; Samarqand: jo'naydi 1, keladi 1; Buxoro: jo'naydi 0, keladi 2
100. Reys raqami berilgan. Shu reysdagi bo'sh o'rinlar raqamlarini chiqaring (o'rinlar 1 dan sig'imgacha raqamlangan).
Misol: reys 101 → 3 4
101. Bir nechta reysda bilet olgan yo'lovchilarni chiqaring.
Misol: Ali (101, 102), Vali (101, 103)
102. Sotilgan biletlardan tushgan daromadi eng kam bo'lgan 3 ta reysni toping.
Misol: 102 (100000), 103 (200000), 101 (450000)
Sport musobaqasi
Jadvallar: "Jamoa" (ID, Nomi, Shahar), "O'yin" (Sana, UyJamoaID, MehmonJamoaID, UyGollari, MehmonGollari). G'alaba uchun 3, durang uchun 1 ochko beriladi.
Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.
Jamoa
| ID | Nomi | Shahar |
|---|---|---|
| 1 | Paxtakor | Toshkent |
| 2 | Nasaf | Qarshi |
| 3 | Bunyodkor | Toshkent |
O'yin
| Sana | UyJamoaID | MehmonJamoaID | UyGollari | MehmonGollari |
|---|---|---|---|---|
| 2024-03-01 | 1 | 2 | 2 | 1 |
| 2024-03-08 | 2 | 3 | 0 | 0 |
| 2024-03-15 | 3 | 1 | 1 | 3 |
| 2024-03-22 | 2 | 1 | 1 | 0 |
103. Turnir jadvalini tuzing: har bir jamoa uchun o'yinlar, g'alabalar, duranglar, mag'lubiyatlar, urilgan va o'tkazib yuborilgan gollar hamda ochkolar; jadval ochko bo'yicha saralansin.
Misol: Paxtakor — o'yin 3, 2 g'alaba, 0 durang, 1 mag'lubiyat, gol 5:3, 6 ochko; Nasaf — 3, 1, 1, 1, 2:2, 4; Bunyodkor — 2, 0, 1, 1, 1:3, 1
104. Eng ko'p gol urgan va eng kam gol o'tkazib yuborgan jamoalarni toping.
Misol: eng ko'p gol — Paxtakor (5), eng kam o'tkazib yuborgan — Nasaf (2)
105. Faqat uy o'yinlari va faqat mehmondagi o'yinlar bo'yicha eng ko'p ochko to'plagan jamoalarni alohida toping.
Misol: uyda — Nasaf (4 ochko), mehmonda — Paxtakor (3 ochko)
106. Har bir jamoaning ketma-ket g'alabalarining eng uzun seriyasini toping.
Misol: Paxtakor — 2, Nasaf — 1, Bunyodkor — 0
107. Ikki jamoa nomi berilgan. Ularning o'zaro o'yinlari natijalarini va umumiy hisobni chiqaring.
Misol: Paxtakor va Nasaf: 2024-03-01 — 2:1, 2024-03-22 — 1:0 (Nasaf g'alaba); umumiy hisob 2:2
108. Bir shahardagi jamoalar o'rtasidagi o'yinlarni (derbilarni) chiqaring.
Misol: Toshkent: Paxtakor — Bunyodkor (2024-03-15, 1:3)
109. Gollar farqi eng katta bo'lgan o'yinni toping.
Misol: 2024-03-15 (Bunyodkor — Paxtakor, 1:3, farq 2)
110. Ochkolari teng bo'lgan jamoalar o'rtasida o'rinlarni ular o'rtasidagi o'zaro o'yinlar natijasi bo'yicha aniqlang.
Misol: A va B jamoalar 4 ochkodan to'plagan, o'zaro o'yinlarda A 3 ochko, B 0 ochko olgan bo'lsa → A yuqoriroq o'rinda
Bank hisoblari
Jadvallar: "Hisob" (ID, Egasi, Turi, Ochilgan sana), "Tranzaksiya" (HisobID, Sana, Summa; musbat — kirim, manfiy — chiqim).
Misollarda joriy sana 2024-04-30.
Hisob
| ID | Egasi | Turi | Ochilgan sana |
|---|---|---|---|
| 1 | Ali | Jamg'arma | 2023-01-01 |
| 2 | Vali | Joriy | 2023-03-01 |
| 3 | Ali | Joriy | 2023-06-01 |
Tranzaksiya
| HisobID | Sana | Summa |
|---|---|---|
| 1 | 2024-01-05 | 1000000 |
| 1 | 2024-01-20 | -300000 |
| 1 | 2024-02-10 | 500000 |
| 2 | 2024-01-10 | -200000 |
| 2 | 2024-01-15 | 500000 |
| 2 | 2024-02-01 | -100000 |
| 3 | 2024-01-02 | 50000 |
111. Har bir hisobning joriy balansini hisoblang.
Misol: 1 — 1200000, 2 — 200000, 3 — 50000
112. Tranzaksiyalarni sana bo'yicha ketma-ket qo'llaganda balansi manfiyga tushgan hisoblar va sanalarni toping.
Misol: 2 — 2024-01-10 (balans -200000)
113. Har bir oy bo'yicha jami kirim va chiqimni chiqaring.
Misol: 2024-01: kirim 1550000, chiqim 500000; 2024-02: kirim 500000, chiqim 100000
114. Eng katta bitta chiqimni, uning sanasini va hisob egasini toping.
Misol: 300000, 2024-01-20, egasi Ali (1-hisob)
115. Joriy sana berilgan. Oxirgi 90 kun ichida birorta ham tranzaksiya bo'lmagan hisoblarni chiqaring.
Misol: oxirgi 90 kun 2024-01-31 dan boshlanadi → hisob 3 (oxirgi tranzaksiya 2024-01-02)
116. Har bir egasi bo'yicha uning barcha hisoblaridagi jami balansni toping.
Misol: Ali — 1250000, Vali — 200000
117. Berilgan oy uchun har bir hisobning o'rtacha kunlik qoldig'ini kunlik qoldiqlar asosida hisoblang.
Misol: 1-hisob, 2024-01 (31 kun): kunlik qoldiqlar yig'indisi 23400000 → o'rtacha kunlik qoldiq taxminan 754838.71
118. Shubhali tranzaksiyalarni aniqlang: bir kunda bitta hisobdan 3 va undan ko'p chiqim yoki shu hisob bo'yicha o'rtacha chiqimdan 5 baravar katta chiqim.
Misol: jadvalda shubhali tranzaksiya yo'q; 2-hisobda bir kunda -100000, -50000, -20000 chiqimlari bo'lsa, u shubhali hisoblanadi
119. Hisob raqami va davr berilgan. Hisob ko'chirmasini (boshlang'ich qoldiq, tranzaksiyalar, yakuniy qoldiq) matnli faylga yozing.
Misol: hisob 1, davr 2024-01: boshlang'ich qoldiq 0, tranzaksiyalar +1000000 (01-05), -300000 (01-20), yakuniy qoldiq 700000
120. Kommunal xizmatlar: "Hisoblagich" jadvali (Xonadon, Oy, Ko'rsatkich) va 1 birlik narxi berilgan. Har bir xonadonning har oylik sarfini va to'lov summasini hisoblang.
Misol: narx 500; xonadon 1: ko'rsatkichlar 100 (yanvar), 130 (fevral), 170 (mart) → fevral sarf 30 / 15000, mart sarf 40 / 20000
Ma'lumotlarni birlashtirish va tozalash
Bu bo'limda jadvallar tuzilmasi masala shartida beriladi.
121. Ikkita jadval (masalan "Talaba" va "Guruh") umumiy kalit maydoni bo'yicha berilgan. Ularni birlashtiring: faqat ikkala jadvalda ham mos yozuvi bor qatorlar chiqarilsin (ichki birlashma).
Misol: Talaba: 1 Ali 10, 2 Vali 20, 3 Sevara 30; Guruh: 10 G1, 20 G2 → Ali G1, Vali G2 (Sevara chiqmaydi)
122. Ikkita jadvalni birinchi jadval yozuvlarining barchasi saqlanadigan qilib birlashtiring: ikkinchi jadvalda mos yozuvi bo'lmagan qatorlarda tegishli maydonlar «—» bilan to'ldirilsin (chap birlashma).
Misol: xuddi shu jadvallar → Ali G1, Vali G2, Sevara —
123. Jadval berilgan. Barcha maydonlari bir xil bo'lgan takroriy yozuvlarni aniqlab, olib tashlang.
Misol: Ali 85, Vali 70, Ali 85 → Ali 85, Vali 70
124. "Mijoz" jadvali berilgan. Ismlardagi ortiqcha bo'shliqlar va katta-kichik harf farqlarini normallashtirib, aslida bir xil bo'lgan mijozlarni aniqlang.
Misol: Ali Valiyev, ali valiyev, ALI VALIYEV → normallashtirilgach Ali Valiyev: 3 yozuv bitta mijozga tegishli
125. Sonli maydonlarida bo'sh qiymatlar («—») bo'lgan jadval berilgan. Bo'sh qiymatlarni shu ustunning o'rta arifmetigi bilan to'ldiring.
Misol: 10, —, 30 → 10, 20, 30
126. "Talaba" jadvali «keng» ko'rinishda berilgan: (Ism, Fan1, Fan2, …, Fan5). Uni «uzun» ko'rinishga o'tkazing: (Ism, Fan, Baho).
Misol: Ali 90 80 70 60 95 → Ali Fan1 90, Ali Fan2 80, Ali Fan3 70, Ali Fan4 60, Ali Fan5 95
127. «Uzun» ko'rinishdagi (Ism, Fan, Baho) jadval berilgan. Uni «keng» ko'rinishga o'tkazing: har bir talaba bitta qatorda, fanlar ustunlarda.
Misol: Ali Mat 90, Ali Fiz 80, Vali Mat 70, Vali Fiz 60 → Ali 90 80, Vali 70 60 (ustunlar: Mat, Fiz)
128. Bir jadvalning ikki versiyasi (eski va yangi) berilgan, yozuvlar ID maydoni bilan aniqlanadi. Qo'shilgan, o'chirilgan va o'zgargan yozuvlarni chiqaring.
Misol: eski: 1 Ali 10, 2 Vali 20, 3 Sevara 30; yangi: 1 Ali 10, 2 Vali 25, 4 Bobur 40 → qo'shildi 4 Bobur, o'chirildi 3 Sevara, o'zgardi 2 Vali (20 → 25)
129. Jadval hamda saralash kalitlari ro'yxati (maydon nomi va yo'nalishi) berilgan. Jadvalni shu kalitlar bo'yicha ko'p darajali saralang.
Misol: kalitlar: Guruh ↑, Baho ↓ → G1 Sevara 92, G1 Ali 85, G1 Aziz 78, G2 Bobur 70, G2 Vali 55, G3 Dilnoza 58
130. Jadval berilgan. Har bir ustun uchun umumlashtiruvchi hisobot tuzing: sonli ustunlar uchun eng kichik, eng katta va o'rtacha qiymat; barcha ustunlar uchun bo'sh qiymatlar soni.
Misol: Baho ustuni 85, —, 92 → eng kichik 85, eng katta 92, o'rtacha 88.5, bo'sh qiymatlar 1; Ism ustuni — bo'sh qiymatlar 0